Inleiding
Op 16 juni 2025, tijdens Neurodiversity Pride Day in Leiden, Delft en Amstelveen, choreograaf Sietske Stienstra en haar bedrijf De Discoursdans presenteerde een ontroerende voorstelling over de ervaringen van neurodivergen binnen een overwegend neurotypische samenleving.
Met dansers Sietske Stienstra, Nadine Schuiten, en Demilee W., the audience was guided through inner struggles, moments of strength, and the sense of community so deeply characteristic of neurodiversity. The dance performace will be held one last time on September 25th at 20.00 in “De Nobel”.
Wat volgt is een diepgaande verkenning van de verschillende onderdelen, thema's en symboliek in deze voorstelling.
Deel 1: Maskers van conformiteit versus eigenheid
De opening zette meteen de toon: drie dansers verschenen met identieke, gepolijste maskers, hun bewegingen strak gechoreografeerd. De maskers symboliseerden de sociale druk om ons te conformeren, de verwachting om ons gedrag en onze expressie aan te passen aan neurotypische normen.
Terwijl de dansers elkaars passen exact kopieerden, werd het verstikkende gewicht van de gelijkenis voelbaar.
Het eerste moment van bevrijding kwam toen Sietske Stienstra haar masker af zette. Haar bewegingen werden meteen vrijer, origineler. Deze daad was een uitnodiging: "Durf je eigen manier van bewegen te vinden." Ze reikte de anderen de hand en moedigde hen aan om hun maskers af te doen, ze deelde zowel de angst om zichtbaar anders te zijn als de bevrijding van het omarmen van authenticiteit.
Deel 2: Dyslexie en de strijd met taal
De maskers maakten plaats voor een achtergrond gevuld met projecties van onsamenhangende woorden. Door haperende, schokkerige bewegingen lieten de dansers zien, dat er wrijving is tussen hun creatieve geest en de rigide eisen van gestandaardiseerde taal.
De repetitieve, onleesbare projecties leken hen te doen krimpen - alsof elk woord wees op hun "falen". En toch bleven ze dansen.
De inspanning bleef zichtbaar: armen schokten, lichamen duwden tegen de projecties. Het symboliseerde het leven met dyslexie: de voortdurende inspanning - de voortdurende inspanning, de frustratie, maar vooral de vastberadenheid om jezelf uit te drukken, zelfs als woorden tegenstaan.
Deel 3: ADHD - Van verwondering tot overweldiging
Dit deel begon met één danseres die met pure verwondering bewoog. Ze sprong, draaide en volgde de lichten met nieuwsgierigheid - elke hoek van het podium was een ontdekking. Het was een vreugdevolle expressie van ADHD: energie, speelsheid en creativiteit.
Maar al snel drongen verwachtingen en externe druk binnen. De speelse stroom werd chaotisch: te veel signalen, te weinig duidelijkheid.
Toen andere dansers zich aansloten, werd de verwarring groter. De choreografie riep een gevoel van tijdblindheid op: ritmes gleden weg, verwachtingen werden onduidelijk. De dansers werkten hard om bij te blijven, maar plotselinge tempowisselingen zorgden voor zichtbaar ongemak.
Gezichten en bewegingen toonden de toenemende druk: deadlines, zintuiglijke overbelasting, onuitgesproken regels. Niemand stortte in, maar spanning stond geschreven in verkrampte passen, opengesperde ogen en aangespannen kaken.
Deel 4: Autisme - Op zoek naar structuur in een veranderende wereld
Een danser verscheen voor een rechthoekige vorm die op de achtergrond werd geprojecteerd. Deze rechthoek was niet zozeer een schild, maar een herkenbare, gestructureerde ruimte waar de danser rust kon vinden.
Binnen de grenzen van de rechthoek waren haar bewegingen voorzichtig, weloverwogen. Plotseling verdween de rechthoek. De belichting verschoof abrupt, waardoor de danseres geen referentiepunt meer had. Onbehagen vulde de ruimte.
Wat volgde was een zoektocht: ze probeerde zich te heroriënteren, raakte afgeleid, leek verdwaald. Uiteindelijk sloot ze haar ogen, keerde zich naar binnen en vond vrede - niet in de externe omgeving, maar in zichzelf. Dit markeerde een keerpunt: sereniteit werd gevonden dankzij het autistisch perspectief, niet ondanks die manier van zijn.
Deel 5: Ontmaskeren in Verbinding
De dansers kwamen weer binnen en droegen hun maskers weer. Wat ooit beschermend leek, zoog nu hun energie weg. Zichtbaar uitgeput verloren ze hun evenwicht. Eén danseres deed als eerste haar masker af - een moment van opluchting.
Deze daad werd niet afgewezen, maar beantwoord met erkenning en steun. Een voor een lieten ook anderen hun masker vallen en ontstond er een gevoel van solidariteit.
Op het scherm achter hen vulde een digitale voortgangsbalk zich langzaam van 0% tot 100%. De dansers wachtten, samen ademend. Toen de balk 100% bereikte, braken ze uit in een uitbundige, vrije dans waarin ieder zijn eigen unieke stijl uitdrukte.
Ze bewogen zich zonder schaamte, zonder vermomming. Ze zagen elkaar - niet door de lens van maatschappelijke verwachtingen, maar zoals ze werkelijk zijn. Op dit podium was er ruimte voor elke dans. Er was geen "juiste" manier om te bewegen, alleen authenticiteit.
De voorstelling liet zien dat in een wereld die je onder druk zet om je te verstoppen, jezelf zichtbaar maken een daad van revolutie is.
Conclusie
Met Neurodiversity Pride Day 2025, De Discoursdansonder leiding van Sietske Stienstrapresenteerde een krachtige caleidoscoop van beweging, emotie en symboliek.
Van verstikkende maskers tot bevrijdende improvisatie, van de wrijving van dyslexie tot de vreugde van ADHD en de sereniteit van autistisch zijn - elk deel belichtte een ander facet van neurodivergentie.
De slotscène, waarin alle maskers werden afgeworpen en de dansers samen feest vierden, was een meeslepende oproep tot erkenning, inclusie en zelfliefde.
Deze voorstelling nodigde niet alleen uit tot nadenken, maar spoorde ons ook aan om in het dagelijks leven het volledige spectrum van de menselijke geest te vieren - zonder oordeel, met open ogen en met harten die geworteld zijn in solidariteit.
Met onze dank aan:
We zijn dankbaar voor de financiële steun van Fonds1818 en Oranje Fondsdie deze voorstellingen financieel mogelijk hebben gemaakt. We zijn ook dankbaar voor de Gemeente Leiden, Bovenoosten in Amstelveen en Dok in Delft.